چشم آبکی یا اپیفورا (Epiphora) یا آبریزش چشمی در گربه همان سرریز غیرطبیعی اشک است. در این وضعیت، چشمهای حیوان بیشتر از سایر مواقع خیس میشوند.
این عارضه در نژادهای براکیسفالیک که صورت صاف و بینی کوتاهی دارند، مانند پرشین (Persian) یا ایرانی، و هیمالین (Himalayan) یا هیمالیایی بیشتر از سایر نژادهای گربه دیده میشود.
آبریزش چشمی در گربه به سایر ناهنجاریهای مادرزادی هم ربط دارد. در این ناهنجاریها، پلکها یا مژهها بهسمت داخل چرخیده و باعث تحریک کره چشم میشوند.
البته اگر گربه حساسیتی داشته باشد، جسمی خارجی در چشمش گیر کرده باشد، یا عفونتی ویروسی مانند سرماخوردگی داشته باشد، ممکن است چشمهایش برای مدت کوتاهی، مدام آبریزش داشته باشند.
گربه های سالم چشمانی براق و شفاف دارند که زبان زد خاص و عام است. در صورتی که وجود هر گونه تار شدن، کدر شدن، لکه های خونی، التهاب، تورم یا علائم دیگری که ظاهری طبیعی چشمان را مختل می کند، مشاهده کردید، باید احتمال عفونت چشم را در نظر داشته باشید.
اگر حیوان شما مدام چشمانش را بسته نگه می دارد یا به صورت مداوم چشمک می زند، احتمالا از درد چشم رنج می برد و فشار سنگینی که بر چشمانش وجود دارد را با این رفتارها، کاهش می دهد. در این صورت بهتر است او را نزد دامپزشک ببرید. توجه داشته باشید که همیشه اولین و بهترین راه برای تشخیص بیماری، دامپزشک است.
سایر علائم اشکی شدن چشم گربه عبارتاند از:
- قرمزی چشمها
- التهاب چشم
- ترشحات چشمی
- چشمک زدن
- خاراندن چشم
- مالش مدام چشم
- زخم قرنیه
- افتادگی پوست دور چشم
- ریزش خز اطراف چشم گربه
تشخیص آبریزش چشمی در گربه چگونه است؟
در مراجعه به دامپزشکی، هر اطلاعاتی درباره سابقه پزشکی و رفتارهای اخیر پت خود دارید، به دامپزشک بدهید تا تشخیص دقیقتری بدهد.
دامپزشک هم برای تشخیص بهتر علت اصلی چشم آبکی گربه اقدامات زیر را انجام میدهد:
- با معاینه فیزیکی شروع میکند؛
- بعد هم تست آلرژی میگیرد تا هرگونه حساسیتی بهعنوان علت اصلی رد شود؛
- سپس آزمایش لکه فلورسین (Fluorescein Stain Test) انجام میدهد که برای تشخیص آسیب قرنیه یا پوشش محافظ شفاف چشم است. دامپزشک لکهای روی قرنیه گربه قرار میدهد. اگر لکه به رنگ سبز درآمد، نشاندهنده آسیب قرنیه است.
- در قدم بعدی، آزمایش شیرمر (Schirmer Test) انجام میدهد تا مشخص شود آیا چشم گربه، اشک کافی برای خیس نگه داشتن آن تولید میکند یا نه.
- تونومتری (Ocular Tonometry) یا فشارسنجی چشم هم برای تعیین فشار مایع داخل چشم انجام میشود.
- رادیوگرافی، امآرآی و سیتی اسکن هم ممکن است برای بررسی ناهنجاریهای داخل جمجمه تجویز شوند.
- تحلیل آزمایشگاهی ترشحات کشتشده از چشم یکی دیگر از راههای تشخیص علت اصلی آبریزش چشمی در گربه است.
- در نهایت سیتولوژی (Cytology) سلولهای چشمی هم ممکن است انجام شود.
درمان آبریزش چشمی در گربه چیست؟
درمان آبریزش چشمی در گربه به تشخیص و کشف علت اصلی آن بستگی دارد. درمان اشکی شدن چشم گربه ممکن است شامل این موارد باشد:
- بیرون آوردن جسم خارجی از چشم؛
- تجویز آنتیهیستامین برای کنترل حساسیتها؛
- تجویز آنتیبیوتیک موضعی برای درمان عفونت یا ورم ملتحمه؛
- تجویز مسکن، داروهای ضدالتهابی و استفاده از یقه باستر برای جلوگیری از مالش.
در صورت انسداد مجرای اشک پت، دامپزشک لوله نازکی بهنام کاتتر (Catheter) داخل مجرای اشک او قرار میدهد تا مجرا باز شده، و مایع عبور کند.
در صورت تشخیص غیرطبیعی بودن پلک بر اثر عارضه آنتروپیون یا وضعیتهای مشابه ترمیم پلک با جراحی توصیه میشود.
عارضه دیستیکیا را هم با برداشتن مژههای نامنظم، در فرایندی بهنام کرایوسرجری (Cryosurgery) یا سرمادرمانی برطرف میکنند.
در نهایت تومورهای پلکی هم به درمان تهاجمی نیاز دارند. این تومورها اگر بهموقع تشخیص داده شوند، با جراحی رفع میشوند.
کنترل و درمان قطعی آبریزش چشمی در گربه به علت اصلی، و شدت بیماری بستگی دارد. اگر دارویی برای کاهش درد ناشی از انسداد جسم خارجی یا آنتیهیستامین برای رفع علائم حساسیت تجویز شوند، طی چند روز علائم بهبودی را میبینید.
برای تکمیل دوره درمان، داروها را طبق دستورالعمل دامپزشک به پت خود بدهید، و برای اطمینان از اینکه گربهتان در مسیر بهبود قرار دارد، بازهم به دامپزشکی مراجعه کنید.
بهترین روش های درمان خانگی
یکی از بهترین و مهم ترین راه های درمان عفونت چشم، تمیز کردن ترشحات اطراف آن است. برای این کار کافی است مقداری آب جوشیده را کنار بگذارید تا خنک شود. سپس یک تکه دستمال پنبه ای تمیز را با آب خنک شده، مرطوب کنید و به آرامی اطراف چشم حیوان را از ترشحات پاک کنید.
برای تمیز کردن ترشحات چشم بچه گربه، دقت بیش تری به خرج دهید. توجه داشته باشید که عفونت چشم گربه به خصوص در بچه ها ممکن است سبب ایجاد کوری شود. به صورت روزانه، ترشحات چشم حیوان را تمیز کرده و سپس با یک تکه حوله تمیز و نرم، اطراف چشم را خشک کنید.
یکی دیگر از مواردی که در درمان و پیشگیری از عفونت چشم تاثیر گذار است، دور کردن حیوان از مواد تحریک کننده و حساسیت زا می باشد. بسیاری از مواد شوینده، موادی که حاوی الکل هستند، عطر و ادکلن ها و گرد و غبار می توانند برای حیوان شما حساسیت زا باشند. بهتر است گربه خود را از موارد گفته شده دور نگه دارید تا احتمال بروز حساسیت و عفونت را به حداقل برسانید.
میتوانید از محلول مخصوص پاکسازی چشم برای گربه ها استفاده کنید. هفته ای یکبار-یا هر چند وقت یکبار که نیاز است-ناحیه چشم کیتی را پاک کنید تا از تجمع باقی مانده اشک جلوگیری شود. از استفاده از دستمال مرطوب کودک یا هر چیزی که ممکن است به چشم های ظریف گربه آسیب برساند ، خودداری کنید.
همچنین میتوانید یکی از موارد زیر را استفاده کنید
-پد گاز استریل و محلول مخصوص فرموله شده چشم
-دستمال مرطوب پاک کننده لکه اشک حیوان خانگی
دستمال مرطوب نمکی چشم استریل
لکه های اشک از بین می روند فقط به خاطر داشته باشید که محلول های آرایشی هرگز نباید جایگزین مراقبت های دامپزشکی مناسب شوند. گربه ها نباید دارای لکه اشک باشند و در صورت وجود لکه، قبل از هر کار دیگری با دامپزشک خود صحبت کنید و تشخیص انجام شود.